Göçmen Suçluluğu Nedir? Yurt Dışında Yaşayanlar İçin Psikolojik Rehber
Göçmen suçluluğu, bireyin yurt dışına taşındıktan sonra geride bıraktığı ailesine, arkadaşlarına ve ülkesine karşı hissettiği duygusal sorumluluk ve vicdani rahatsızlık halidir. Bu durum genellikle yalnızlık, aidiyet sorunu, kültürel çatışma ve duygusal bağların kopmaması ile birlikte ortaya çıkar.
Göçmen suçluluğu, yurt dışına taşınan kişinin geride bıraktığı ailesine, arkadaşlarına ve ülkesine karşı hissedebildiği duygusal sorumluluk ve vicdani rahatsızlık için kullanılan bir ifade. Çoğu zaman yalnızlık, aidiyet soruları ve kültürel çatışmalarla iç içe yaşanıyor.
Bu yazıda göçmen suçluluğunun nereden beslenebildiğini, gündelik hayatta nasıl hissedilebildiğini ve bu yükü hafifletmek için bazı kişilerin faydalı bulduğu yaklaşımları ele alıyoruz.
Bavulun en ağır yükü
Göç etmek yalnızca bir yer değişikliği değil. Kişi aynı zamanda kimliğini, aidiyetini ve sosyal bağlarını yeniden tanımladığı bir süreçten geçiyor.
Yurt dışında yaşayan pek çok kişi bu sürecin en zorlayıcı taraflarından birinin suçluluk duygusu olduğunu anlatıyor. Aile bağlarının güçlü olduğu kültürlerde bu duygu daha yoğun yaşanabiliyor.
Yeni bir ülkede hayat kurmak ve maddi olarak daha iyi bir noktaya gelmek bile bu duyguyu her zaman hafifletmiyor. Kişi bazen kendini şu düşünceler içinde bulabiliyor:
"Ben buradayken ailem orada ne yapıyor?"
"Mutlu olmayı hak ediyor muyum?"
"Onları yalnız mı bıraktım?"
Bu düşünceler zamanla gurbet hayatının görünmeyen yüklerinden birine dönüşebiliyor.
Göçmen suçluluğu nereden beslenebilir?
Bu duygu çoğu zaman tek bir nedene bağlı değil. Birkaç psikolojik ve kültürel etken bir araya gelerek ortaya çıkabiliyor.
Bırakıp gitmenin suçluluğu
Yurt dışına taşınan kişi, özellikle ailesini geride bıraktığında kendini "terk eden" biri gibi hissedebiliyor. Bu duygu bazı durumlarda daha belirgin hâle geliyor:
Ailede bir hastalık olduğunda
Özel günlerde yanlarında olunamadığında
Anne babaya yeterince destek olunamadığı düşünüldüğünde
Bu durum bir tür duygusal borçluluk hissini canlandırabiliyor. Aileye maddi ve duygusal destek vermenin nerede bir yüke dönüştüğünü Almanya'dan aileye destek yazısında ayrıca ele alıyoruz.
Mutluluk suçluluğu
Sık dile getirilen bir deneyim: Kişi, yurt dışındaki hayatı iyiye gittikçe kendini kötü hissedebiliyor.
Zihinde şöyle bir çelişki oluşabiliyor: "Ben burada iyi bir hayat yaşıyorsam, geride kalanlara haksızlık mı ediyorum?" Sosyal medyada paylaşılan başarı hikâyeleri bu karşılaştırmayı daha da besleyebiliyor.
Yalnızlık ve yakınlık eksikliği
Gurbette yalnızlık yalnızca fiziksel bir uzaklık değil. Anlaşılmamak, duyguları paylaşamamak ve derin bağ kuramamak da bu yalnızlığın parçası olabiliyor.
Türkiye'deki sıcak sosyal çevrenin yerini daha mesafeli ilişkiler aldığında, kişi kendini duygusal olarak eksik hissedebiliyor. Bu eksiklik de suçluluk duygusunu besleyebiliyor.
Kültürel çatışma ve aidiyet
Türk kültürü daha topluluk odaklı bir yapıya yakın görülürken, pek çok Batı ülkesinde bireysellik daha ön planda. Bu fark bir iç çatışma yaratabiliyor: "Kendi hayatımı yaşamalıyım" düşüncesi ile "Aileme karşı sorumluyum" düşüncesi arasında kalmak.
Bu ikilem uzun sürdüğünde süreğen bir gerginlik ve suçluluk hissine dönüşebiliyor.
Göçmen suçluluğu gündelik hayatta nasıl hissedilebilir?
Bu duygu herkeste aynı biçimde görünmüyor. Bazı kişiler mutlu anlarda bile içten içe bir huzursuzluk duyduğunu, iyi giden şeyleri ailesiyle paylaşmaktan çekindiğini ya da her telefon görüşmesinden sonra ağırlaştığını anlatıyor.
Suçluluk uzun süre yoğun kaldığında uykuyu, odaklanmayı ve gündelik enerjiyi de etkileyebiliyor. Bunlar tek başına bir değerlendirme yerine geçmez; ancak duygunun hayatta ne kadar yer kapladığını fark etmek için bir işaret olabilir.
Kuşaklar arasında taşınan duygular
Göçmen suçluluğu yalnızca kişiyi değil, ailenin sonraki kuşaklarını da etkileyebiliyor. Evde konuşulmayan kaygıların ve özlemlerin çocukların dünyasına yansıyabildiği, aile içi iletişimi ve kimlik arayışını etkileyebildiği aktarılıyor.
Psikolojide bu, kuşaklar arası aktarım olarak tartışılıyor. Yurt dışında büyüyen gençlerin kimlik arayışını Z kuşağı yazısında ayrıca ele alıyoruz.
Göçmen suçluluğuyla nasıl baş edilebilir?
Bu duygunun tamamen ortadan kaldırılması her zaman gerekmiyor. Fark edildiğinde ve konuşulabildiğinde, daha yönetilebilir bir farkındalığa dönüşebiliyor. Bazı kişilerin faydalı bulduğu yaklaşımlar şunlar:
Duygunun yaygın olduğunu hatırlamak
Bu duygu, yurt dışında yaşayanların sıkça dile getirdiği bir deneyim. Çoğu zaman bir zayıflık değil, geride bırakılan insanlarla bağın güçlü olduğunun bir yansıması olarak görülebilir.
Kaybı tanımak
Göç bir tür kayıp da içeriyor: eski yaşam, sosyal çevre ve alışkanlıklar. Bu nedenle yasa benzeyen duygular yaşamak anlaşılır bir durum.
Kültürel bağları korumak
Aidiyet hissini güçlendirmek için bazı kişiler küçük ritüellere yer açıyor:
Bayramları kendi yöntemleriyle kutlamak
Memleketten yemekler pişirmek
Türk topluluklarıyla bağ kurmak
Aileyle açık konuşmak
Aileyle yalnızca iyi giden şeyleri değil, zorlanılan noktaları da paylaşmak bazı kişilerde baskıyı azaltıyor. Bu paylaşım, uzaktan da olsa daha gerçek bir bağ kurmayı kolaylaştırabiliyor.
Kendine izin vermek
Yeni bir hayat kurmak, eski hayatı silmek anlamına gelmiyor. İnsan hem köklerine bağlı kalabilir hem de yeni bir yerde büyüyebilir.
Ne zaman destek almak düşünülebilir?
Bu duygu zaman zaman herkesin yaşayabileceği bir deneyim. Yine de bazı sorular, duygunun ne kadar yer kapladığını gözden geçirmek için yardımcı olabilir: Suçluluk uzun süredir aynı yoğunlukta mı? Gündelik işleri, uykuyu ya da ilişkileri etkilemeye başladı mı? Ailenizle konuşmak giderek zorlaşıyor mu?
Bu soruların bazılarına "evet" diyorsanız, bir uzmanla konuşmak duygunun nereden beslendiğini anlamayı kolaylaştırabilir. Duygularını ana dilinde anlatmak bazı kişilere daha kolay geliyor. Türkçe görüşme yapan uzmanları uzmanlarımız sayfasında inceleyebilir, bireysel online danışmanlık sürecinin nasıl işlediğine göz atabilirsiniz.
Almanya'da yaşıyorsanız Almanya rehberimizde yerel destek seçeneklerine ve Türkçe görüşme imkânlarına dair ayrıntıları bulabilirsiniz.
Sonuç
Göçmen suçluluğu, yurt dışında yaşayanların sık yaşadığı ama az konuşulan duygulardan biri. Fark edilip konuşulabildiğinde bir yük olmaktan çıkabiliyor ve kişinin kendisini ve bağlarını daha iyi anlamasına alan açabiliyor.
Bu süreçte zorlanıyorsanız, bunu yalnız taşımak zorunda değilsiniz.
Sık sorulan sorular
Göçmen suçluluğu normal mi?
Kendi hayatım iyiye giderken neden suçlu hissediyorum?
Ailemi Türkiye'de bıraktığım için kötü bir evlat mıyım?
Göçmen suçluluğu tamamen geçer mi?
Göçmen suçluluğu çocuklara da geçer mi?
Ne zaman bir uzmanla konuşmak düşünülebilir?
Bunlar İlginizi Çekebilir
Almanya Türk Psikolog ve Online Danışmanlık Rehberi
Berlin, Köln, Hamburg, Frankfurt, Münih ve Almanya’nın diğer şehirlerinde yaşayan Türkler için: sigortalılar için ilk görüşme, randevu hizme...
Amerika Türk Psikolog ve Online Danışmanlık Rehberi
New York, New Jersey, Kaliforniya, Teksas, Florida ve ABD’nin diğer eyaletlerinde yaşayan Türkler için: sigorta ve ruh sağlığı kapsamı, eyal...
İngiltere Türk Psikolog ve Online Danışmanlık Rehberi
Londra, Manchester, Birmingham ve İngiltere’nin diğer şehirlerinde yaşayan Türkler için: GP ve NHS Talking Therapies’e kendi başvurusu, psik...